Leider, volger of switch: rollen in partnerdans

In partnerdansen als salsa, bachata en kizomba heeft elke danser een rol: leider of volger. Vroeger zei men "heer" en "dame". Die woorden hoor je steeds minder, en daar is een goede reden voor. Hieronder de vragen die ik het vaakst krijg over de rollen.

Wat doet een leider?

De leider geeft richting: welke figuur er komt, wanneer er gedraaid wordt en waar het paar naartoe beweegt.

Dat gebeurt niet met woorden, maar via de verbinding: je handen, je arm, je bovenlichaam. Leiden is vooruit denken. Je luistert naar de muziek, kiest wat je wilt doen en geeft dat op tijd aan, zodat je partner kan reageren. En je let op de vloer, zodat je niet tegen een ander paar aan danst.

Wat doet een volger?

De volger voelt wat de leider aangeeft en zet dat om in beweging, met eigen balans en eigen stijl.

Dat klinkt passief, maar het is het tegendeel. Een goede volger luistert heel nauwkeurig en bepaalt zelf hoe een draai of een stap eruitziet. Binnen wat de leider aangeeft, is ruimte voor een accent op de muziek of een versiering. In goed partnerdansen geven allebei iets.

Maakt gender uit voor welke rol je danst?

Nee. Een vrouw kan leiden, een man kan volgen, en iedereen daartussen ook.

Schrijf je je in voor een les, dan kies je de rol die je wilt leren. Dat hoort los te staan van wie je bent. In de scene zie je dat ook terug: waar vroeger vanzelfsprekend was wie leidde en wie volgde, zie je nu op de vloer en in de les allerlei combinaties. Dat is goed voor iedereen, en het helpt ook bij een scheve verhouding tussen leiders en volgers.

Wat is een switch?

Een switch is iemand die beide rollen danst. Het wordt steeds gebruikelijker om allebei te leren.

De reden is eenvoudig. Als je beide rollen kent, weet je beter hoe het voor je partner is. Een leider die ook volgt, voelt hoe een onduidelijke of te harde leiding aankomt. Een volger die ook leidt, snapt waarom een leider soms een moment nodig heeft om iets voor te bereiden. Zo weet je waar je als partner op kunt letten, en word je in je eigen rol beter.

Sommige switches wisselen zelfs binnen één dans van rol. Dat lukt pas als je beide kanten goed beheerst.

Leider of volger: welke rol past bij mij?

Kies de rol die je het meest aanspreekt. Er is geen makkelijke of moeilijke rol, alleen een andere.

• Wil je de dans vormgeven en vooruit denken? Dan past leiden misschien bij je.
• Wil je je laten meenemen door de muziek en de verbinding? Dan past volgen misschien bij je.
• Weet je het niet? Begin met de rol waarin je je het meest op je gemak voelt. Je kunt later altijd de andere erbij leren.

Kun je beide rollen tegelijk leren?

Liever niet vanaf nul. Leer eerst één rol tot je de basis voelt, en neem dan de andere erbij.

Beide tegelijk leren is verwarrend, omdat de voetzetting en de bewegingen gespiegeld zijn. Heb je de basis van één rol, dan gaat de tweede juist sneller, omdat je de figuren al kent van de andere kant.

Wat als er te weinig leiders of volgers in de les zijn?

Dan vullen scholen de les vaak aan met ervaren dansers in de rol die tekortkomt.

Veel scholen hebben te maken met een ongelijke verhouding. Welke kant tekortkomt, verschilt per stijl, per school en per groep. Ook daarom zijn switches welkom in een les. En ook daarom hoef je niet te wachten op een partner om te beginnen; lees daarover salsa leren zonder partner.

Is de leider de baas?

Nee. Een goede leider let op wat de volger prettig vindt en past zich aan.

Een volger mag altijd aangeven dat iets te snel, te hard of te dichtbij is. Leiden is een voorstel doen, geen bevel geven. Zie ook grenzen en veiligheid op de dansvloer.

Waar vind je een les in partnerdans?

Op Baila Discover vind je per stijl en per plaats scholen die partnerdans lesgeven. Kijk bijvoorbeeld bij salsa les, kizomba les, tango les of salsa in Utrecht. Ga je voor het eerst, lees dan je eerste dansles.