Salsa, bachata of kizomba: wat past bij jou?

Salsa, bachata en kizomba worden vaak in één adem genoemd. Je vindt ze op dezelfde scholen en op dezelfde feesten, soms in dezelfde zaal. Toch zijn het drie verschillende dansen, met een eigen herkomst, een eigen muziek en een eigen gevoel.

De feiten over herkomst en ritme komen uit de bronnen onderaan; de rest is wat ik als danser zie.

Wat is het verschil tussen salsa, bachata en kizomba?

Kort gezegd: salsa is snel en speels, bachata heeft een overzichtelijke zijwaartse basis met een accent van de heup, en kizomba is langzaam, dicht en vloeiend.

Ze komen ook uit verschillende delen van de wereld. Salsa heeft Cubaanse wortels, bachata komt uit de Dominicaanse Republiek en kizomba uit Angola. Hieronder werk ik dat verder uit.

Waar komen salsa, bachata en kizomba vandaan?

Salsa uit Cuba en New York, bachata uit de Dominicaanse Republiek, kizomba uit Angola.

Salsa komt voort uit een rij Afro-Cubaanse en Caribische dansen, zoals son, danzón, mambo, cha-cha-chá en rumba. Als naam voor de muziek raakte "salsa" vooral in de jaren zeventig ingeburgerd, in New York, waar muzikanten en dansers uit Cuba, Puerto Rico en de rest van het Caribisch gebied samenkwamen.

Bachata is volgens UNESCO een mengvorm van ritmische bolero met andere Afro-Antilliaanse genres zoals son, cha-cha-chá en merengue. De teksten gaan vaak over liefde, passie en heimwee. Sinds 2019 staat bachata op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid.

Kizomba ontstond eind jaren zeventig, begin jaren tachtig in Angola. Het is een mengvorm van de Angolese semba met zouk uit de Franse Antillen. Het woord betekent "feest" in het Kimbundu, een van de nationale talen van Angola. Sinds 2024 erkent de Angolese overheid kizomba als nationaal immaterieel erfgoed.

Wat is het verschil in de muziek?

Salsa is het snelst, bachata draait om gitaren, kizomba is langzaam met een zware bas.

Salsa: het meeste dansen op salsamuziek gebeurt in een tempo van ruwweg 160 tot 220 tellen per minuut. Er gebeurt veel in de muziek, en dat zie je terug in de dans.

Bachata: volgens UNESCO is een traditionele groep klein, met een of twee gitaren (tegenwoordig vaak elektrisch), bongo's, maraca's, een schraapinstrument en een bas, en meestal één zanger. Voor mijn gevoel is de muziek rustiger en melodieuzer dan salsa.

Kizomba: ten opzichte van semba ging het tempo omlaag en kwam er een zwaardere baslijn bij, vaak met elektronische percussie.

Hoe voelt elke dans?

Salsa is draaierig en vol energie, bachata zit dichter op de muziek met een vast accent, kizomba draait om verbinding.

Salsa: de basis is drie stappen op vier tellen, twee keer, dus zes stappen op acht tellen. Daaromheen bouw je draaien, figuren en eigen stijl. Er zijn verschillende salsastijlen; daarover lees je meer in on1, on2 of Cubaans.

Bachata: de basis is acht tellen zijwaarts, met een accent van de heup of een tikje met de voet op de vierde en de achtste tel. De oorspronkelijke sociale dans in de Dominicaanse Republiek werd in gesloten houding gedanst, net als bolero. Bachata moderna kwam eind jaren negentig op via dansscholen buiten de Dominicaanse Republiek. Bachata sensual, ontstaan in Cádiz in Spanje, voegde cirkelende bewegingen, golven door het lichaam en dips toe.

Kizomba: je danst dicht bij elkaar en de leider geeft richting vooral via het bovenlichaam. In mijn ervaring zijn er weinig grote figuren; het gaat om verbinding, wandelen op de muziek en kleine variaties.

Is bachata moeilijk?

De basis van bachata is voor veel beginners overzichtelijk. Moeilijk wordt het pas als je er meer in wilt leggen, en dat geldt voor elke dans.

Acht tellen zijwaarts met een accent op vier en acht is snel te leren. Daarna komen houding, verbinding met je partner en de stijlen met golvende bewegingen, en daar zit de verdieping. Salsa vraagt in het begin meer door het tempo. Kizomba is niet snel, maar vraagt dat je je prettig voelt bij het dicht op elkaar dansen.

Welke stijl past bij jou?

Die waarvan de muziek je raakt. Zet een paar nummers op van elke stijl en merk waar je lichaam op reageert.

• Word je blij van energie en tempo? Dan zit je goed bij salsa. Je bent na een avond salsa moe op een goede manier.
• Houd je van melodie en wil je snel iets kunnen? Dan is bachata een goede start.
• Zoek je rust en verbinding? Dan past kizomba misschien bij je. Je staat wel dicht bij je partner, en dat moet je prettig vinden. Wennen mag; dat is bij elke partnerdans zo.

Dansen leer je makkelijker op muziek die je mooi vindt.

Kun je salsa en bachata tegelijk leren?

Ja, maar begin met één stijl tot je de basis voelt. Anders gaan de stappen door elkaar lopen.

Veel dansscholen geven salsa en bachata naast elkaar, en op veel latin-feesten hoor je ze allebei. Kizomba heeft vaak eigen avonden. Wat voor alle drie geldt: je kunt alleen komen en je wisselt van partner in de les. Zie ook salsa leren zonder partner.

Waar vind je een les in salsa, bachata of kizomba?

Op Baila Discover zie je per stijl en per plaats welke scholen les geven. Kijk bijvoorbeeld bij salsa les, bachata les, kizomba les of bachata in Rotterdam. Ga je voor het eerst, lees dan je eerste dansles.

Bronnen

• https://ich.unesco.org/en/RL/bachata-music-and-dance-of-the-dominican-republic-01514 (UNESCO: herkomst, instrumenten, teksten en basis van bachata)
• https://www.washington.edu/news/2016/01/15/salsa-dance-commerce-explored-in-juliet-mcmains-book-spinning-mambo-into-salsa/ (University of Washington over onderzoek van een eigen dansprofessor: voorlopers van salsa, naamgeving in de jaren zeventig)
• https://www.dnoticias.pt/2024/5/8/404506-kizomba-um-sentimento-angolano-que-explodiu-pelo-mundo/ (persbureau Lusa: betekenis van kizomba, erkenning als nationaal erfgoed in 2024)
• https://en.wikipedia.org/wiki/Salsa_(dance) (voorlopers, tempo)
• https://en.wikipedia.org/wiki/Bachata_(dance) (stijlen: Dominicaans, moderna, sensual)
• https://en.wikipedia.org/wiki/Kizomba (ontstaan, semba en zouk, muziek)